De opwarming van de aarde is een zeer actueel thema. Ook in de bouwsector wint dit thema alsmaar meer aan belang. Sinds 2006 moet er dan ook een EPB-aangifte gebeuren die het E-peil van je project staaft. Hierdoor kunnen de energieprestaties van gebouwen vergeleken worden. Maar hoe kan je jouw woning nu eigenlijk energiezuinig maken? Architect Dimitri Pauwels geeft je enkele tips.

Waarom?

Hoe lager het E-peil, hoe energiezuiniger je woning. Met een beter E-peil zal je energiefactuur dan ook lager zijn, het comfort binnen zal verbeteren, en je woning zal ook meer waard zijn bij een eventuele verkoop. Als je vandaag je omgevingsvergunning aanvraagt voor een nieuwbouwwoning moet deze voldoen aan een E-peil van E40 of lager.

Voor projecten die de ‘E-peileis’ niet halen, kan er een boete volgen. Het is dus van groot belang om ervoor te zorgen dat van bij de ontwerpfase voldoende aandacht aan de energiezuinigheid wordt geschonken. Aanpassingen in een latere fase zijn vaak moeilijk en brengen hogere kosten met zich mee.

Guest editor architect Dimitri: hoe maak je jouw woning energiezuinig? - Flashmagazine

Zo maak je jouw woning energiezuinig

Er zijn drie logische stappen die moeten gevolgd worden om dit zo efficiënt mogelijk op te lossen: het trias energetica.

1. Tracht de energieverliezen zoveel mogelijk te beperken

We weten allemaal dat het isoleren van de gebouwschil ervoor zorgt dat er minder warmte verloren gaat. Maar ook een goede luchtdichtheid is van groot belang. Je kan nog zo goed isoleren, maar als je isolatie niet goed aansluit aan bijvoorbeeld de ramen, gaat er alsnog veel warmte verloren. Je kan het vergelijken met in de winter buiten gaan staan met een dikke warme wollen trui. De eerste minuut zal je nog warm hebben, maar van zodra het begint te waaien, krijg je toch snel koud. Met een woning is dit net hetzelfde. De warmte ontsnapt via kieren en spleten. 

Een nieuwe parameter die sinds 2018 mee waakt over de energiezuinigheid van een gebouw is het S-peil of het Schil-peil. Deze waarde geeft aan hoe goed de schil van de woning geïsoleerd is. De huidige norm hiervoor is S31. Hoe lager deze waarde, hoe beter.

2. Maximaal gebruik maken van energie uit duurzame bronnen: zonne-energie, windenergie…

Sinds een paar jaar wordt het gebruik van hernieuwbare energie ook aangeraden in de berekening van het E-peil. Dat wil zeggen wanneer je geen hernieuwbare energie toepast, dat je E-peil 10% beter zal moeten scoren. Je moet met andere woorden je woning beter en dikker isoleren als je geen hernieuwbare energie voorziet in je project.

Voor nieuwbouwwoningen is het dus absoluut aan te raden om een budget te reserveren voor hernieuwbare energie. Dat kan door bijvoorbeeld een warmtepomp te plaatsen i.p.v. een gasketel of door een aantal zonnepanelen te voorzien op het dak.

Guest editor architect Dimitri: hoe maak je jouw woning energiezuinig? - Flashmagazine

3. Voor de resterende vraag aan energie gebruik maken van fossiele brandstoffen en deze zo efficiënt mogelijk gebruiken

Meer en meer gaan we woningen verwarmen op lagere temperaturen. Het gebruik van radiatoren die op 65° water laten circuleren is voorbij. Dit wordt vervangen door ofwel grotere radiatoren op een lagere temperatuur of door vloerverwarming. Het voordeel van vloerverwarming is dat je geen wanden verliest waar radiatoren tegen staan en dat de warmte veel beter verdeeld wordt over de hele ruimte, wat het comfort van de woning ten goede komt.

Ook het gebruik van energie-efficiënte apparaten en het gebruik van LED-verlichting in de woning zorgt voor een lager verbruik van energie.

Elk project is anders

Zoals ik in mijn vorige publicatie uiteenzette, is elk project uniek. Hierdoor is ook de ambitie van de energiezuinigheid van elk project uniek. De basisnorm moet het E-peil én S-peil zijn dat van kracht is, zodat de bouwheer hier na de voltooiing van zijn project niet op beboet wordt.

Elke bijkomende investering die een woning energiezuiniger kan maken, is te verantwoorden als ook de terugverdientijd van deze investering te rechtvaardigen valt. Het heeft geen zin om €10.000 extra te investeren in bijvoorbeeld meer isolatie als je hier maar €100 per jaar minder energieverbruik door hebt. We merken ook dat het optimum in isolatiepakket bereikt is. Het heeft bijvoorbeeld niet veel zin om meer dan 30cm isolatie te gaan plaatsen.

Guest editor architect Dimitri: hoe maak je jouw woning energiezuinig? - Flashmagazine

Te warm?

Tot slot wil ik nog even aanhalen dat het probleem van oververhitting in een gebouw vaker een rol begint te spelen. Een goed geïsoleerde woning met een grote glaspartij op het zuiden zal in de zomer snel binnen opwarmen (serre-effect). Aangezien de woning goed geïsoleerd is, kan de warmte minder gemakkelijk weer naar buiten. Door middel van een luifel, zonneweringen of een andere positionering van grote ramen kan hier een oplossing voor ontworpen worden.

Laat je begeleiden

Ik ben er als architect van overtuigd dat het met de huidige strenge EPB-regelgeving quasi onmogelijk is om zonder goede begeleiding van een architect, en eventueel ook een energieadviseur, een huis te bouwen. De tijd dat de bouwheer zijn plannetje tekende en bij de architect ging aankloppen voor een handtekening is voorgoed voorbij.

Een duidelijk overleg tussen architect en bouwheer van bij het voorontwerp, zal voor een creatieve oplossing en goede integratie van technieken zorgen. Dit om tot een energiezuinige woning te komen die voldoet aan de huidige normen en waarbij ook het kostenplaatje van bij aanvang nauw in het oog kan gehouden worden.

Een goede architect maakt hier het verschil op het einde van de rit.