Neem stress en piekeren serieus. Zelfzorg is namelijk niet voor softies, het zijn juist de doorzetters die moeten opletten voor een burn-out. 

Waarom zien mensen een burn-out niet aankomen?

Omdat stressklachten heel geleidelijk toenemen. Je slaapt steeds wat vaker slecht, begint steeds wat meer door te draven of te piekeren óf je blijft langer moe na het opstaan of in het weekend. Ook kan pijn in de nek en schouders langzaam toenemen en word je labiel en prikkelbaar. Pas als de klachten erg genoeg zijn, merk je ze op. Soms is het dan al te laat. Dat komt ook doordat we wandelende hoofden zijn. We zijn in ons hoofd met van alles bezig: regelwerk, de toekomst of het verleden. We staan steeds in de ‘jaagstand’ en weinig in de ‘zijnstand’. Hierdoor zijn we nauwelijks écht aanwezig in het moment en voelen we ons lijf niet goed meer, waar de stressklachten zich al lang voordoen. Vaak is het iemand uit de omgeving die moet zeggen: “Je moet nu echt hulp zoeken of het rustiger aandoen.”

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Waarom duurt een burn-out zo lang?

Dit komt doordat ons brein plastisch is. Wat je veel doet, wordt versterkt in je hersenen. Dus als je veel strest of piekert, word je er beter in. De amygdala, die stress in gang zet, wordt groter en actiever als je langdurig te veel stress hebt. Je ervaart het dan steeds sneller en heviger. De hippocampus, die voor stressherstel zorgt, wordt daarentegen kleiner en minder actief. Je herstelt daardoor langzamer en slechter van stress. Deze veranderingen zijn ook op hersenscans te zien. Herstellen van een burn-out is dus niet alleen een kwestie van uitrusten. Je brein is overgevoelig voor stress geworden en moet weer stressbestendig worden. Dat kost tijd.

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Wat kan je doen om een burn-out te voorkomen?

Neem stressklachten serieus! Het belangrijkste is om een goede balans te vinden tussen in- en ontspanning. Ontspanning betekent voor iedereen wat anders, maar in het algemeen zorgen activiteiten als wandelen, sporten, yoga, een boek lezen en muziek luisteren ervoor dat je relaxt. Voor sommige mensen zijn televisie kijken en sociale activiteiten ook ontspannend. Ga daarbij goed na of je het echt leuk vindt. Het beste is te zorgen dat de balans elke dag goed is: dus het ontspannen niet uitstellen tot het weekend of nog erger, de vakantie.

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Ook belangrijk is een goed evenwicht tussen energiegevers en -vreters. Ofwel: zorg dat je dagelijks meer activiteiten hebt die je leuk vindt en waar je blij van wordt of voldoening in vindt, dan taken die je niet leuk of onprettig vindt. Want wat we fijn vinden geeft energie en wat we niet leuk vinden, kost energie.

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Daarnaast geeft mediteren het brein een boost: het zorgt dat je hersenen stressbestendiger worden. Maar uiteindelijk moeten mensen bij een burn-out in eerste instantie vooral uitrusten.

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Tips om een burn-out te voorkomen

  • Luister naar je lichaam en neem spanning en vermoeidheid serieus
  • Bespreek je stressklachten met mensen die je kunnen helpen: partner, leidinggevende, collega’s, vrienden…
  • Leer om hulp vragen
  • Doe dingen waar je energie van krijgt
  • Neem genoegen met goed, niet alles hoeft perfect
  • Leer ‘nee’ zeggen
  • Erken dat je geen machine bent, maar een mens. We zijn niet altijd sterk, soms zelfs erg kwetsbaar. En we hebben allemaal lastige emoties en behoefte aan acceptatie, liefde, steun en waardering.
  • Laat bij een ander wat van een ander is, zoals taken, emoties, verwachtingen en behoeften. Kijk goed of je er rekening mee kunt en wilt houden.
  • Word mild en aardig voor jezelf in plaats van streng en oordelend
  • Begin met mindfulness. Dat zorgt voor meer kalmte in het hoofd en lichaam, maakt je lichaamsbewuster en helpt stress en piekeren verminderen.

Lifecoach Angela Bitonti: een burn-out uitgelegd - Flashmagazine

Naast een burn-out kan je ook last hebben van een bore-out. Wij leggen je uit wat dat precies is.

Angela Bitonti