Vandaag, 24 april, is het de Internationale Dag van de Geleidehond. Miek van het Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG) in Tongeren vertelt je alles wat je wilde weten over deze brave helpers.

Jullie centrum leidt puppy’s op tot blindengeleidehonden. Hoe gaat dat precies in zijn werk?

Blindengeleidehonden opleiden vraagt een bijzondere aanpak en de toekomstige geleidehonden worden zorgvuldig geselecteerd. De pups moeten een stabiel karakter hebben en worden grondig medisch gescreend.

De puppy’s krijgen hun eerste lessen in een pleeggezin gedurende één jaar. Ze leren de jonge hond gehoorzaam te zijn, zich sociaal en goed te gedragen en nemen hem overal mee naartoe: op de bus, de trein, naar winkels of op restaurant. De pleeggezinnen zijn vrijwilligers en we begeleiden en helpen hen uiteraard bij deze belangrijke taak.

Daarna komen de honden ‘in training’ op het centrum en zijn het de instructeurs die hen dagelijks meenemen naar plaatsen waar ze kunnen oefenen. Het trainen gebeurt in een reële omgeving: op straat of op plaatsen waar geleidehonden hun werk later moeten uitvoeren.

INTERVIEW: BCG leidt pups op tot geleidehond - flashmagazine.be
©Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG)

In een eerste fase leert de hond op een correcte manier aan de leiband lopen en laten we hem wennen aan het harnas, de typische uitrusting van een blindengeleidehond. Want door het harnas en de beugel heeft de blinde persoon contact met het dier. De hond leert ook obstakels te ontwijken, stoepranden aan te geven en zoekopdrachten te vervullen zoals het aangeven van een zebrapad, een zitplaats of een bushalte. Dit duurt gemiddeld zes tot acht maanden.

Als de hond getraind is, wijzen we hem toe aan een blinde of slechtziende persoon. De nieuwe baas en de hond moeten in het dagelijks leven een perfect team vormen, daarom laten we hen twee à drie intensieve vormingsweken (de class genoemd) volgen bij ons in Tongeren. Daarna volgt nog een opleiding van enkele weken in de thuis- en werkomgeving van de blinde of slechtziende persoon. Nadien volgen we regelmatig het verder functioneren van de geleidehond op.

Wat is het moeilijkste in het opleiden van honden tot blindengeleidehonden?

Dit is moeilijk te zeggen. De ene hond heeft meer moeite met hoogteobstakels, de andere heeft eerder moeite met het aangeven van bijvoorbeeld een balie of een trap. Maar het allermoeilijkste is hetgeen dat ze geleerd hebben toepassen op locaties met veel afleidingen.

Is de opleiding voor elke hond hetzelfde? Of verschilt dit naargelang de noden van zijn toekomstig baasje?

De opleiding is voor alle honden in eerste instantie hetzelfde, maar het zou wel kunnen dat, eens er een match gemaakt is, er nog een aantal specifiekere punten extra aandacht krijgen.

INTERVIEW: zo leidt BCG pups op tot geleidehond - Flashmagazine
©Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG)

Wat gebeurt er met de pups na hun ‘schooldag’?

De honden in training hebben na de effectieve trainingsmomenten tijd voor ontspanning. Ze wandelen en spelen. Aangezien de meeste van hen hier op het centrum verblijven hebben ze ook genoeg speelvriendjes.

Zijn er bepaalde criteria waaraan een pleeggezin moet voldoen?

Wij verwachten van onze pleeggezinnen dat ze de hond een goede voorbereiding geven op zijn taak als geleidehond. Er moet voldoende tijd besteed kunnen worden aan de opvoeding van de pup, want de pup mag niet meer dan drie uur per dag alleen zijn.

Bovendien moet het pleeggezin bereid zijn om naar de maandelijkse puppydagen te komen in de omgeving van Tongeren. Verder moeten ze op een haalbare afstand van ons centrum wonen. Om in te staan voor de opvoeding en de verzorging van de pup is verantwoordelijkheidszin en een zekere vorm van discipline gewenst. Ervaring met de opvoeding van honden is niet noodzakelijk. Eigen honden, maximum twee, of andere huisdieren zijn geen probleem zolang ze sociaal aanvaardbaar gedrag vertonen.

Hoe bepalen jullie of een puppy geschikt is om een blindengeleidehond te worden?

We proberen gezonde en stabiele pups te selecteren en controleren ook de gezondheid van de ouders. Daarnaast checken we onder andere ook op erfelijke ziekten en doen we een controle van de gewrichten.

Vaak zien we dezelfde rassen terugkomen als geleidehond.
Wat maakt van hen zo’n goede ‘werkkrachten’?

De rassen waar wij het meest mee werken, zijn Labradors en Golden Retrievers. Deze honden zijn over het algemeen vaak slim, ze hebben een aangenaam karakter, zijn goed te motiveren en hebben een echte werklust. Dat maakt ze heel geschikt als geleidehond.

INTERVIEW: zo leidt BCG pups op tot geleidehond - Flashmagazine
©Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG)

Hoe bepalen jullie of een hond een match is met de blinde of slechtziende persoon?

Om dit te bepalen vergelijken we een aantal parameters van zowel de hond als de toekomstige partner. Wat kan de hond het best, wat doet hij het liefst, hoe verplaatst de persoon zich, hoe is zijn/haar daginvulling… Verder kijken we ook naar de karaktereigenschappen en de behoeftes. We laten de hond en de potentiële kandidaat ook met elkaar kennismaken.

Is een puppy klaar voor de rest van zijn leven om een hulpbehoevende te helpen, of moet hij soms op bijscholing komen?

Normaal gezien moet een gematchte hond geen bijscholing krijgen, maar in uitzonderlijke gevallen kan dit wel voorvallen.

Mogen de honden soms ook uit hun ‘rol’ stappen? Of moeten ze steeds alert blijven om zorg te dragen voor de slechtziende persoon?

De honden zijn aan het werk als ze hun harnas aanhebben. Zelfs al liggen ze in de trein aan de voeten van hun baasje, ook dan wordt er verwacht dat ze alert zijn. Op het moment dat hun harnas uit is, hoeft er dus niet gewerkt te worden. Dan is er ruimte voor spelen, knuffelen, luieren…

INTERVIEW: zo leidt BCG pups op tot geleidehond - Flashmagazine
©Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG)

Welke invloed heeft een geleidehond op het leven van blinde of slechtziende personen?

Een geleidehond is geen wondermiddel, maar de hond geeft hen de mogelijkheid zich zelfstandiger, sneller, meer ontspannen, maar vooral veiliger te verplaatsen. Verder is voor veel geleidehondgebruikers ook het sociale aspect enorm belangrijk. Een geleidehond maakt hen in zekere zin aanspreekbaarder. En uiteraard is het ook gewoon hun beste vriend.

Wat is het mooiste dat je al hebt meegemaakt in je carrière?

Tijdens de class, de opleidingsperiode met het nieuwe team, is er vaak zo’n moment waarop het duidelijk wordt dat de hond doorheeft dat hij vanaf dan bij de gebruiker hoort. Het lijkt alsof ze beseffen dat dat hun nieuwe maatje is en dat ze in zekere zin voor hem/haar moeten zorgen. Dat zijn voor mij kippenvelmomenten.

Wil je graag meer informatie over het opvangen van een puppy als pleeggezin tijdens zijn opleiding tot geleidehond? Dan kan je hier alle informatie terugvinden.